عمارت

رخدادهای سال ۸۸ را که بررسی می کنیم ملاحظه می کنیم که امسال از نظر سیاسی و اقتصادی، سال پر تحرک و مهمی است؛ مهم از این جهت که سرنوشت جامعه از نظر سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی  رقم خورده و یا خواهد خورد.
در ابتدای امسال، قانون مدیریت خدمات کشوری به اجراء درآمد. این قانون اقتصاد حداقل سی درصد جامعه را می تواند رقم بزند.
انتخابات ریاست جمهوری با همه فراز و نشیب آن، در اوائل امسال برگزار شد و آثار آن تاکنون درهمه عرصه ها مشهود بوده است.
لایحه هدف مند کردن یارانه ها، بعد از آمد و شدها بین دولت و مجلس و جلسات مختلف، با مسکوت ماندن در مجلس، بناست در نیمه دوم سال جاری قانونی شود.
برنامه پنجم توسعه در دولت در حال نهایی شدن است؛ و در نیمه دوم امسال به بهارستان می رود تا برنامه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشوربرای پنج سال آینده، رقم بزند.
لایحه بودجه سنواتی کشور، آخرین برنامه دولت و مجلس خواهد بود که امسال تنظیم، تصویب و برای اجراء ابلاغ خواهد شد.
اگر مجالی شد و امکان لازم فراهم شد، تلاش خواهم کرد در باره هر کدام از رئوس بالا اشاراتی داشته باشم؛ اما در این مجال، مختصر مقدمه ای خدمت خوانندگان گرامی و افرادی که دست اندرکار تعیین سرنوشت جامعه هستند خواهم نوشت و بقیه موارد را به وقت دیگر موکول خواهم کرد.
به مناسبت ماه مبارک رمضان و رسیدن به لیالی قدر و شهادت مولی متقیان امام علی (ع)، بهتر دیدم مقدمه را با فرازی از نامه مولی به مالک اشتر آغاز کنم. این فراز که سیاست های  راهبری مولی علی (ع) در زمینه مسائل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی است؛ برای توسعه ولایتی است که مالک به عنوان والی آن منصوب شده است. 
” (اى مالک)بدان! مردم از گروههاى مختلف تشکیل یافته‏اند که‏ هرکدام جز به وسیله دیگرى اصلاح و تکمیل نمى‏شوند، وهیچ‏کدام ازدیگرى‏ بى‏نیازنیستند.(این گروهها عبارتند)از:
«لشکریان خدا»،«نویسندگان عمومى و خصوصى‏»،«قضات عالى‏و دادگستر»،«عاملان انصاف و مدارائى‏»(انتظامات داخلى)،«اهل جزیه و مالیات‏»اعم از کسانى که در پناه اسلامند و یا مسلمانند و«تجار و صنعتگران‏»و بالاخره‏«قشر پائین‏»یعنى نیازمندان و مستمندان،براى هر کدام از این‏گروهها خداوند سهمى را مقرر داشته و در کتاب خدا،یا سنت پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم‏ که بصورت عهد در نزد ما محفوظ است، این سهم را مشخص و معین ساخته است.
اما«سپاهیان‏»با اذن پروردگار حافظان و پناهگاه رعیت، زینت ‏زمامداران، عزت و شوکت دین و راههاى امنیتند. قوام رعیت جزبوسیله اینان ممکن نیست؛ از طرفى برقرارى سپاه جز بوسیله خراج(مالیات‏اسلامى)امکان‏پذیر نمى‏باشد، زیرا با خراج براى جهاد با دشمن‏ تقویت مى‏شوند، و براى اصلاح خود به آن تکیه مى‏نمایند. و با آن رفع‏نیازمندیهاى خویش را مى‏کنند. سپس این دو گروه(سپاهیان و مالیات‏دهندگان)جز با گروه سوم قوام و پایدارى نمى‏پذیرند؛ و آنها عبارتند از:
«قضات‏»و«کارگزاران دولت‏»و منشى‏ها، زیرا آنها قراردادها و معاملات ‏را استحکام مى‏بخشند؛ ومالیات ها را جمع آورى مى‏کنند. و در ضبط امورخصوصى وعمومى مورد اعتماد و اطمینان هستند. و این گروهها بدون‏«تجار»و«پیشه‏وران‏» و «صنعتگران‏»قوامى ندارند، زیرا آنها وسائل زندگى راجمع آورى مى‏کنند؛ و در بازارها عرضه مى‏نمایند؛ و وسائل و ابزارى را با دست ‏خود مى‏سازند که در امکان دیگران نیست.
سپس‏«قشر پائین‏»نیازمندان و از کار افتادگان هستند که باید بآنها مساعدت وکمک نمود، و براى هر کدام بخاطر خدا سهمى مقرر داشت؛ و نیزهر یک از نیازمندان بمقدار اصلاح کارشان بر والى حق دارند؛ و هرگز والى ازاداى آنچه خداوند او را ملزم بآن ساخته خارج نخواهد شد، جز با اهتمام وکوشش و استعانت از خداوند؛ و مهیا ساختن خود بر ملازمت‏حق و شکیبائى ‏و استقامت در برابر آن،خواه بر او سبک باشد یا سنگین”.
برنامه پنجم و بودجه سنواتی کشور ابتدا در مراکز استانها جمع بندی و پس از تصویب هیئت وزیران، به مجلس شورای اسلامی رفته و در آنجا این نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی هستندد که می توانند نقش خود را در چگونگی وضع اینگونه قوانین به خوبی ایفا نمایند.
نقش مسئولین استانی اکنون فقط در مورد بودجه سنواتی می تواند کارساز باشد و در بقیه موارد کار به دولت و مجلس رسیده و امیدواریم مسئولین استانی به خوبی ایفای نقش کرده باشند.
شاید دراین مجال بهتر باشد که خطابمان به نمایندگان محترم مردم استان در مجلس شورای اسلامی باشد زیرا مسئولیت نمایندگان امسال بسیار سنگین است و انشاالله که مسئولین استانی هم کمک کنند تا در برنامه پنجم، استان بوشهر به خوبی توسعه یابد و به حق خود برسد

روزنامه اطلاعات اول مرداد ماه جاری خبری تحت عنوان “تبدیل فارس، به قطب انزژی کشور” منتشر کرده بود که خلاصه خبر و عمده دلایل تبدیل استان فارس به قطب انرژی را اینگونه چاپ کرده بود.
” استان فارس با توسعه سه میدان نفتی، تکمیل پالایشگاه پارسیان، آغاز عملیات اجرایی هفت واحد پتروشیمی، ساخت پالایشگاه پارس و احداث ساختمان دانشکده مهندسی شیمی نفت و گاز، به قطب انرژی تبدیل می شود”؛ و باید اضافه کرد؛ احداث مرکز رشد علم و فناوری گاز در محدوده پارک علم و فناوری استان فارس که همین امسال کلنگ ساختمان آن با حضور مقامات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به زمین زده شد.
مقامات استان فارس همجنین دلایلی هم برای رسیدن فارس به قطب انرژی کشور ذکر کرده اند که  به چند مورد آن اشاره می شود:
• در دوراول سفرهای استانی هیئت دولت به استان فارس، از سوی رئیس جمهورو مسئولان این وعده داده شده است که با توسعه میادین نفتی، ساخت پالایشکاه های نفت، گاز و واحدهای پتروشیمی، این استان به قطب انرژی کشور تبدیل شود.
• با گذشت بیش از دو سال، اقدامات صورت گرفته حاکی از آن است که تمامی وعده های داده شده از سوی مسئولان، دولت و وزارت نفت در این بخش محقق شده است.
• وزارت نفت اعتبارات تکلیفی دولت در سفر استانی برای اجرای عملیات فوق را تامین کرده است.
• مسئولان استانی برای اجرایی شدن مصوبات سفر استانی دولت، زمینه های لازم را فراهم کرده و نیاز دستگاههای اجرایی برای تحقق اهداف فوق را تامین کرده اند.
با این توضیح و اینکه استان فارس قرار است با توسعه سه میدان نفتی با ظرفیت ۴۵ هزار بشکه، بهره برداری زود هنگام از میدان نفتی خشت با ظرفیت ۳۰ هزار بشکه، کشف سه میدان گازی دی، سفید زاخور و گشوی جنوبی با ظرفیت ۳۰ میلیون متر مکعب و تکمیل پالایشگاه پارسیان و آغاز عملیات اجرایی هفت واحد پتروشیمی و…. به قطب انرژی کشور تبدیل شود، و اینکه در مدت دو سال تمامی وعده های مسئولان و دولت نیز محقق شده است، نشان از یک اراده قوی و عزم همگانی اعم از دولت، مسئولان وزارتی و نیز مسئولان استانی در جهت اهدافی است که مسئولان استانی به دنبال آن بوده و هستند؛ و بنا دارند همانطوری که ظرف دو سال وعده ها را عمل کرده اند، به اهداف مورد نظرشان هم برسند.
البته مقامات استان فارس قبلا” هم اراده خود را در جهت اهداف دیگری نشان داده اند و آنجا که منافع استانی آنها در میان باشد، همه کسانی که دستی در کار داشته ویا توانی برای انجام کاری داشته اند بکار گرفته و به هدفشان که همان توسعه استان فارس بوده است؛ رسیده اند.
این اقدام مسئولان فارس را می توان به عنوان نقطه قوتی در جهت توسعه منطقه اشان بر شمرد و بر این اراده و عزمشان نمی توان نقدی کرد؛ که چرا بعد از اینکه قطب کشاورزی را به خودشان اختصاص دادند؛ و دربخش صنعت نیز پیشرفت های خوبی کردند؛ اکنون به دنبال قطب انرژی هستند.
استان بوشهر هم در بخش انرژی حرفهایی برای گفتن دارد که بنظر می رسد با امکانات بالقوه ایی که دارد؛ باید اراده و قوه ایی برای استفاده و بهره مندی از این امکانات وجود داشته باشد.
استان بوشهر به دلیل دارا بودن موقعیت استراتژیک در خلیج فارس و ذخایرهیدروکربنی (نفت خام و گاز طبیعی) در خشکی و فراساحل، دارای اهمیت فوق العاده ای در بخش نفت، گاز و پتروشیمی در سطح کشور، منطقه و حتی جهان می باشد. وجود میادین نفتی در مناطق خشکی و فراساحل، احداث تأسیسات شاهراه خطوط لوله و تلمبه خانه انتقال نفت صادراتی در بندر گناوه، همچنین اسکله های صادرات نفت خام در جزیره خارک موجب شده تا استان بوشهر از نیم قرن پیش تا کنون به عنوان یک نقطه اصلی و حیاتی تولید و صادرات نفت خام فعالیت نماید.
هم اکنون، عمده نفت خام تولیدی در مناطق خشکی و فلات قاره استان های خوزستان، کهکیلویه و بویراحمد و بوشهر از طریق خطوط لوله به بندر گناوه منتقل می شود و از آنجا به جزیره خارک جهت بارگیری و صادرات از طریق بزرگ ترین اسکله های صادراتی نفت خام جهان واقع در این جزیره ارسال می گردد.
در مجموع، ۷۲ میدان کشف شده مناطق خشکی کشور به ترتیب در استان های خوزستان، کهگیلویه و بویر احمد، بوشهر، ایلام، لرستان، کرمانشاه و فارس قرار دارند. همچنین۸۰% نفت خام کشور در مناطق نفت خیز جنوب تولید می شود.
در مجموع، ۲۴ میدان نفتی دریایی در کشور در چهار منطقه عملیاتی بهرگان و خارک در استان بوشهر و سیری و لاوان در استان هرمزگان واقع است. منطقه نفتی بهرگان واقع در استان بوشهر، قدیمی ترین منطقه نفتی دریایی ایران است.
در مناطق دریایی، بیشترین میزان نفت خام در منطقه های عملیاتی خارک و بهرگان (استان بوشهر) ‌تولید می شود و تولید نفت مناطق لاوان و سیری در رتبه های بعدی قرار دارد. در کل، شرکت نفت فلات قاره (مناطق دریایی)‌، ۳۹/۱۷% از کل نفت کشور را تولید می کند.
بیشترین صادرات نفت خام کشور (بالغ بر ۹۴%) از پایانه های صادراتی جزیره خارک (استان بوشهر) ‌صورت می گیرد.
در کل، ۲۲ خط انتقال نفت خام و ۳۴ خط انتقال فراورده نفتی در کشور وجود دارد. در همین راستا، شاهراه اصلی صادرات نفت کشور از گناوه به جزیره خارک در استان بوشهر قرار دارد.
میادین نفت سنگین عمده کشور که با کاهش ذخایر متداول نفت در کشور، پتانسیل مناسبی جهت تولید در آینده به شمار می روند در مناطق خشکی و فراساحل استان بوشهر واقع شده است.
مطالعات اولیه بر روی سه میدان بزرگ نفت سنگین که در استان بوشهر واقع شده اند، از سوی مدیریت پژوهش و توسعه شرکت ملی نفت ایران انجام شده است.
در بخش گاز، سهم استان بوشهر ازمیادین خشکی ۳۵% (معادل ۲۵۲۵ میلیارد مترمکعب) می‌باشد. همچنین استان بوشهردرمیان ۱۰ استانی که دارای ذخایرگازمی باشد، حائز رتبه اول می‌باشد. همچنین، میادین گازی کشف شده در منطقه دریایی ایران شامل ۱۰ میدان است که در استان های بوشهر و هرمزگان واقع شده اند. ازمجموع ۱۲۵۳۳ میلیارد مکعب ذخایرگازطبیعی درمیادین دریایی، استان بوشهر با ذخیره‌ای معادل ۱۰۶۷۷ میلیارد متر مکعب گاز درمیادین پارس‌جنوبی، پارس‌شمالی وبهرگانسر، ۸۵% ذخائر دریایی گاز طبیعی کشور را درخود جای داده است.
از این بین، میدان گازی پارس جنوبی در امتداد میدان گازی گنبد شمالی قطر قرار دارد که در سال ۱۳۶۸ (۱۹۸۹میلادی) کشف شده است. این میدان در یکصد کیلومتری جنوب غربی بندر عسلویه در خلیج فارس واقع شده و با حوزه گازی قطر مشترک است.
دریک نگاه کلی، مجموع ذخایر گاز درمیادین خشکی ودریایی کشور معادل ۵۲/۱۹۷۵۱ میلیارد مترمکعب
می‌باشد که استان بوشهر با ۱۳۲۰۱ میلیارد مترمکعب ذخایر اولیه گاز به تنهایی سهمی معادل ۶۷% کل
ذخایر کشور را به خود اختصاص داده است.
مجموع ظرفیت پالایش گاز کشور در سال ۱۳۸۴ برابر با۱/۳۸۳ میلیون متر مکعب در روز بوده است. از این میزان، ۲۵۰ میلیون متر مکعب در روز (معادل ۶۵٫۳%) سهم پالایشگاه های فجر (۱۱۰ میلیون متر مکعب در روز) و فازهای ۱ تا ۵ پارس جنوبی (۱۴۰ میلیون متر مکعب در روز) است.
علاوه بر این برای توسعه فازهای نفت و گاز در محدوده حوزه گازی پارس جنوبی، ۱۴ فاز پالایشگاهی و همچنین سه طرح LNG شامل Pars LNG, Persian LNG, Nioc LNG طراحی و در حال اجراست.
همچنین اجرای طرح پلی‌اتیلن سنگین عسلویه از سال ۱۳۸۴،  طرح استحصال اتان از سال ۱۳۷۹،  طرح‌ متیل‌اتراز سال ۱۳۸۳،  طرح اتیل بنزن، استایرن منومر و پلی استایرن از سال ۸۳-۱۳۸۲،  طرح واحد الفین و متانول در سال ۱۳۸۵، طرح سرویس‌های جانبی (یوتیلینی متمرکز) در سال ۱۳۸۰، طرح طرح آمونیاک و اوره چهارم در سال ۱۳۸۰، طرح آمونیاک و اوره ششم (توسعه آمونیاک و اوره چهارم) در سال ۱۳۸۳، طرح آمونیاک و اوره هشتم در سال ۱۳۸۴،  طرح آروماتیک چهارم از سال ۱۳۷۹، طرح متانول چهارم از سال ۱۳۸۰، طرح متانول ششم برای توسعه متانول چهارم از سال ۱۳۸۳، طرح الفین نهم از سال ۱۳۸۱، طرح الفین دهم در سال ۱۳۷۹ و در مرحله بعد سال ۱۳۸۴، طرح الفین یازدهم را از سال ۱۳۸۴ و طرح الفین دهم را از سال ۱۳۸۴ برای اجراء به پیمانکاران ذیصلاح واگذار شده است.
با توجه به فراهم بودن مواد اولیه تولید شده توسط صنایع پتروشیمی در منطقه و تامین خوراک مورد نیاز صنایع پایین دست پتروشیمی، سایتی به وسعت یک هزار هکتار برای استقرار و توسعه صنایع پایین دست از قبیل پلیمرها، لاستیک و پلاستیک، الیاف مصنوعی و نساجی، روغن های صنعتی، رزین ها و چسب ها، رنگ های و پوشش های حفاظتی، سموم دفع آفات، شوینده های بهداشتی، کودهای شیمیایی در نظر گرفته شده است.
 صنایع سازه های نیمه سنگین فلزی، مخازن تحت فشار، تجهیزات پالایشگاهی، پتروشیمی و نیروگاهی، صنایع خطوط لوله و صنایع فلزی جزو صنایع نیمه سنگین منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس به حساب می آید.
 صنایع ساخت قطعات و تجهیزات صنعت نفت و گاز و پتروشیمی، صنایع فلزی، صنایع برق و الکترونیک، صنایع ابزار دقیق و صنایع شیمیایی جزو صنایع مختلط منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس به شمار می آید.
 با توجه به گسترش نیازهای صنعتی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، به ویژه در ارتباط با سازه های بندری و تاسیسات دریایی، احداث پایگاه های بزرگ صنایع برای ساخت، نصب و تعمیر انواع سازه های دریایی، تاسیسات ساحلی و تجهیزات مرتبط با بنادر کشتیرانی زمینی به وسعت ۱۰۰ هکتار در غرب اراضی منطقه به این منظور اختصاص یافته است.
وسعت بندر خدماتی پارس حدود ۱۴۳ هکتار است که توان پذیرش کشتی‌های تا ظرفیت ۸۰ هزار تن را دارد. ظرفیت اسمی این بندر ۱۰ میلیون تن در سال است. این بندر شامل حداقل ۱۰ پست اسکله است که پذیرش هم‌زمان ۱۰ فروند کشتی را دارد.
 بندر پتروشیمی منطقه با ۱۵ پست اسکله و با عمق ۱۵ متر توان پذیرش کشتی‌های اختصاصی حمل محصولات پتروشیمی و گاز با ظرفیت ۸۰ هزار تن را خواهد داشت. ظرفیت اسمی این بندر ۳۰ میلیون تن در سال است.
 عملیات اجرایی فرودگاه بین‌المللی خلیج فارس در خرداد سال ۱۳۸۲ آغاز و در اسفند سال ۱۳۸۴ به بهره‌برداری رسیده است. این فرودگاه توان جابه‌جایی ۷۵ هزار نفر مسافر در سال را دارد.
آنچه برشمریم بخشی از امکانات و ظرفیت های استان بوشهر در بخش نفت، گاز و پتروشیمی بود. بدیهی است فعالیت های دیگری در بخش انرژی صورت گرفته که نخبگان و صاحب نظران باید به آن بپردازند و جایگاه استان بوشهر را بنحو مطلوب در این زمینه تبیین نمایند.
اما مسئولان استان فارس گفتند که همه مصوبات و وعده ها را در فاصله دو سال انجام داده اند؛ استان بوشهر هم دو سفر استانی هیات وزیران را به خود دیده است؛ اکنون این سئوالات مطرح است که:
۱- با این همه ظرفیت های نفتی، گازی و پتروشیمی که در استان بوشهر وجود دارد، این استان در بخش انرژی در چه جایگاهی قرار دارد؟
۲- هیات وزیران در دولت نهم دو سفر استانی به استان بوشهر داشته و مصوباتی هم داشته است؛ چه میزان از مصوبات استانی هیات وزیران بویژه در بخش نفت و گاز اجرایی و به نتیجه رسیده است؟
۳- در سفرهای استانی هیات وزیران به استان بوشهر، تفاهم نامه ها و وعده هایی هم به مردم استان داده شد؛ چه میزان از این تفاهم نامه ها و وعده ها به اجراء درآمده است؟
۴- وزیر نفت به عنوان وزیر معین استان تعیین شده است؛ آثار مثبت معین بودن آقای وزیر بویژه اینکه وزیر نفت در رابطه با سفرهای استانی تکالیفی هم داشته است چه بوده است؟
۵- مسئولان استان هم در رابطه با تامین بخشی از نیازها برای تحقق مصوبات هیات وزیران تکالیفی داشته اند؛ آیا این تکالیف به درستی انجام شده است؟
خوب است که آثار مثبت مصوبات، تفاهم نامه ها، وعده ها و تکالیف مسئولان استانی همانند استان همجوار برای مردم تشریح شود و جایگاه و رتبه استان بوشهر در نتیجه خدمات هیات وزیران به استان بوشهر مشخص شود.
امید می رود که مسئولان محترم استانی، نمایندگان محترم مردم در مجلس شورای اسلامی، نخبگان و صاحب نظران با تبیین مسائل پیش رو در جهت احقاق حقوق مردم استان اهتمام کامل را بعمل آورند.

مناظره بین آقای میرحسین موسوی و آقای محمود احمدی نژاد پیش ازآنکه از یک قاعده هدفمند پیروی کند؛ و مناظره دو کاندیدا در باره برنامه ها و راهبردهای طرفین و نقد عملکردها و یا برنامه ها باشد؛ به عرصه افشاگری، اتهام افکنی و حرمت شکنی نسبت به کسانی تبدیل شد که در جلسه مناظره حضور نداشته و امکان دفاع از خود را نداشتند.
هر چند در ابتدای مناظره مقررات مربوط به مناظر پخش می شد و معمولا” توصیه می شود که کاندیداها ملزم به رعایت ضوابط و مقررات مناظره باشند؛ اما متاسفانه به رغم این مقررات، در مناظره اخیر، اثری از پایبندی به این اصول و مقررات از طرف رقیب آقای میرحسین موسوی دیده نشد.
آقای محمود احمدی نژاد تحت فشار( به نقل از آقای ثمره هاشمی) مطالبی را که مدتها در باره آن صحبت می کرد و به توصیه دوستان شفیق از بیان آن خودداری می کرد؛ در این جلسه بیان کرد و کسانی را نشانه گرفت که از ستونهای انقلاب،  خدمت گذاران نظام و منتخب ملت در شش دوره انتخابات ریاست جمهوری بودند.
بعضی از مطالبی که در باره این مناظره قابل بحث است عبارتند از:
۱-    افراد مختلف و سرشناسی از اصولگرایان گرفته تا اصلاح طلبان، این روش مناظره و اتهام افکنی را از سوی آقای محمود احمدی نژاد نپذیرفتند و آنرا محکوم کردند. بعضی از این افراد از جمله خانم بهروزی مدعی بود آقای احمدی نژاد نظام را زیر سئوال برد. تحت فشار بودن آقای احمدی نژاد دلیل خوبی برای بیان چنین مطالبی نبود. مگر آقای احمدی نژاد بعنوان دومین شخص نظام اسلامی باید تحت فشار این و آن تصمیم بگیرد؟
۲-    در این مناظره ۲۴ سال خدمات سه دولت رهبری معظم انقلاب، آیت ا…هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی که هر کدام دو دوره از مردم رای اعتماد گرفته بودند؛ زیر سئوال رفت؛ که ارتباط موضوعی با جلسه مناظره نداشت. این در حالی است که آقای احمدی نژاد خود نیز در دولت آقای هاشمی رفسنجانی مسئولیت داشته است. آقای احمدی نژاد برخلاف مقرراتی که خود برای انجام مناظره پذیرفته بود؛ آن را زیر پا گذاشت و نسبت به کسانی اتهام افکنی کرد که در جلسه حضور نداشتند وکاندید نبودند. این شیوه برخورد غیر عادلانه آقای احمدی نژاد در منظره اخیر،با سیاست های عدالت خواهانه ای که مدعی آن بود، سازگاری نداشت. مقام معظم رهبری هم در رد این نوع رفتار در منظره ها، ضمن تایید انجام مناظره، رعایت مسائل شرعی و دینی را مورد تاکید قرار دادند و به کاندیداها توجه دادند که نسبت به رعایت موضوع اقدام نمایند. معنی دیگر این تذکر مقام معظم رهبری، عدم رعایت مسائل شرعی و دینی بود.
۳-    در این مناظره حیثیت بعضی از افراد زیر سئوال رفت. آقای احمدی نژاد نسبت هایی به افرادی دادند که خلاف اخلاق اسلامی بود. چند روز پیش سخنگوی قوه قضائیه در یک مصاحبه مطبوعاتی اظهار داشت که افشای اسامی مفسدان اقتصادی در صلاحیت قوه قضائیه است و افشای آن توسط دیگران غیر قانونی است. بنابراین افشای اسامی افرادی که تا کنون در محاکم قضائی محکوم نشده اند، خلاف قانون و اخلاق اسلامی و شبه افکنی در جامعه است. به موجب اصل بیست دوم قانون اساسی، حیثیت، جان، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است؛ مگر در مواردی که قانون تجویز کند. تعرض به حیثیت افراد آن هم از طرف آقای احمدی نژاد که هنوز هم در مسئولیت ریاست جمهوری است، برخلاف سوگندی است که یاد کرده است. او به موجب اصل یکصد و بیست و یکم قانون اساسی در پیشگاه قرآن کریم و در برابر ملت ایران به خداوند قادر متعال سوگند یاد کرده است که پاسدار مذهب رسمی و نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی باشد و همه استعداد و صلاحیت خویش را در راه ایفای مسئولیت هائی که بر عهده گرفته است به کار گیرد و خود را وقف خدمت به مردم و اعتلای کشور، ترویج دین و اخلاق، پشتیبانی از حق و گسترش عدالت سازد و از هر گونه خودکامگی بپرهیزد و از آزادی و حرمت اشخاص و حقوقی که قانون اساسی برای ملت شناخته است حمایت کند. در مناظره اخیر توجه آقای احمدی نژاد به کسانی معطوف شد که به قول او در راس مفاسد اقتصادی قرار دارند که نشان از عمق اختلاف و شکاف بین آنان بود اما آقای احمدی نژاد ستونهای انقلاب را نشانه رفت و این نوع رفتار به تضعیف روحیه مردم نسبت به نظام اسلامی کمک کرد؛ و باعث شد که اعتماد مردم به بالاترین شخصیت های نظام سلب شود.آیا آقای احمدی نژاد به سوگندی که خورده بود وفادار ماند؟ آیا این نوع رفتار، ترویج دین و اخلاق بود؟ آیا این نوع اظهارات، حمایت از آزادیها و حرمت اشخاص و حقوق قانونی آنها بود؟
۴-    مردم انتظار داشتند در این مناظره حریم ها حفظ شود اما متاسفانه در این مناظره حریم خصوصی خانواده هم درهم شکست. براستی برای آقای احمدی نژاد چقدر مهم بود که آن خانم مدرک تحصیلیش درست است یا خیر. اگر مجلس به آقای کردان اعتراض کرد، بخاطر مدرک او نبود بلکه وی اطلاعات نادرستی به مجلس داد. مجلس شورای اسلامی اعتقاد داشت وزیری که از ابتدای آغاز به کارش صداقت را زیر پا می گذارد و به خلاف واقع متوسل می سود، صلاحیت تصدی مهمترین وزارتخانه دولت که باید از آرای مردم صیانت کند را ندارد. لذا از حق خود استفاده کرد و او را استیضاح کرد. اما آقای کردان دردفاع از خود و از زمانی که قانون در اختیار او قرار داده بود؛ استفاده کرد و در حضور نمایندگان ملت و مردمی که از رادیو صدای او را می شنیدند از خود دفاع کرد ولی آن خانم محترم در کجا باید از خود دفاع کند؟ اصلا” این همه مسائل بزرگی که در کشور ما وجود دارد و می شود روی آن بحث کرد؛ حل شده و الآن مشکل ما فقط مدرک آن خانم است که نقشی در حکومت ندارد؟ آیا این نوع برخوردها انحراف از بحث مناظره و فرافکنی نبود؟
۵-    اکنون آقای خاتمی مردی است با چهره بین المللی که این توانایی را دارد که در حل مشکلات کشوری و بین المللی ایفای نقش کند. پرداختن به اینکه مثلا” آقای میرحسین موسوی در سخنرانی از او به عنوان دکتر یاد کرده است اینقدر برای آقای احمدی نژاد مهم بود و آیا گفتن این کلمه برای کشور هزینه داشته است؟ آیا ورود به این حریم ها برای آقای احمدی نژاد زیبنده بود؟
۶-    در واقع این نوع رفتارها همان چیزی است که آقای میرحسین موسوی آنرا خطری دانست و دلیل آمدنش در صحنه انتخابات را تغییر این فرهنگ دانست. او معتقد است که باید به ارزشهایی که اوائل انقلاب بین مسئولین و مردم وجود داشت برگردیم. او احساس خطر کرده است که اگر این فرهنگ حاکم شود؛ انحراف در اصول انقلاب بوجود می آید و جامعه دچار مشکل خواهد شد.
۷-    مناظره اخیر پیروزی صداقت، متانت و بردباری ارزیابی می شود. بی شک اینگونه رفتارهای رقیب، نه تنها بر آرای آقای میرحسین موسوی تاثیر منفی نخواهد گذاشت بلکه مردم هوشیار و آزاداندیش کشور ایران اسلامی با دیدن چنین حرکاتی بر عزم خود برای حضور در صحنه انتخابات می افزاید  و یک بار دیگر حماسه ای خواهند آفرید و مردی را ازجنس خود و یار دیرینه امام خمینی(ره) که در دوره تصدی دولت، چند بار او را مورد تایید  قرار داد را برخواهند گزید.